Coğrafya Dersi

Kapadokya’ya gittiğinizde sizi karşılayan peribacaları, milyonlarca yıl boyunca doğanın kesintisiz çalışmasının ürünü. Peki bu tuhaf ve büyüleyici şekiller nasıl oluştu? Cevap, aşınma ve çözünme süreçlerinde yatıyor. Bu yazıda, kayaçları parçalayan üç temel süreci, iklim koşullarının bu sürece etkisini ve dünyadan çarpıcı örnekleri ele alacağım. Ayrışma Nedir? Dış etkenlerin yeryüzünü şekillendirme süreci, kayaçların ayrışmasıyla başlıyor. Kayaçların fiziksel ve … Devamını oku

Ayağınızın altındaki zemin sabit ve değişmez gibi görünüyor. Oysa şu an bastığınız kara parçası, milyonlarca yıl önce bambaşka bir yerde bulunuyordu. Hindistan bir zamanlar Güney Kutbu’na yakın buz dolu bir kara parçasıydı. Bugün ise Asya’ya çarparak dünyanın en yüksek dağ sırasını oluşturdu: Himalayalar. Tektonik süreçler, yeryüzünü şekillendiren bu devasa kuvvetlerin hikâyesini anlatıyor. Bu yazıda, levha tektoniği … Devamını oku

Telefonunuzdaki harita uygulamasını açtığınızda trafik yoğunluğunu, yakındaki restoranları ve hatta hava durumunu aynı anda görüyorsunuz. Peki bu verilerin tamamı nasıl bir araya geliyor? Cevap, CBS ve uzaktan algılama teknolojilerinde yatıyor. Bu yazıda, CBS ve uzaktan algılamanın ne olduğunu, hangi alanlarda kullanıldığını, Türkiye’nin bu teknolojiyle geliştirdiği AYDES sistemini ve mekânsal verilerin haritalara nasıl aktarıldığını ele alacağım. CBS ve … Devamını oku

2021 yılında Süveyş Kanalı’na sıkışan dev bir gemi, küresel ticareti neredeyse felç etti. Peki bir geminin karaya oturması, dünyanın öbür ucundaki benzin fiyatlarını nasıl etkiler? Bu soruyu sorabilmek, coğrafi bakış açısını anlamakla başlıyor. Bu yazıda, coğrafi bakışın ne olduğunu, bileşenlerini ve bunu hayata geçiren dört çarpıcı örneği ele alacağım. Coğrafi Bakışı Anlamak Coğrafi bakış, olayları mekânla, insanla … Devamını oku

Bosna Hersek’teki bir dağ köyü, Vietnam’daki çeltik tarlaları, Kırgızistan’daki bozkır ve Cezayir’deki çöl yerleşmesi. Bu dört yer birbirinden çok farklı görünüyor. Ancak her biri, belirli bir coğrafi bölgenin parçası. Peki bu bölgeler nasıl oluşuyor, sınırları neye göre çiziliyor ve bu sınırlar hiç değişiyor mu? Bölge ve Bölge Sınırı konusu, tam olarak bu soruların cevabını arıyor. Bu yazıda, bölge kavramını, belirleme kriterlerini, şekilsel ve işlevsel bölge ayrımını ve Türkiye’den somut örnekleri ele alacağım. Bölge Nedir? Yeryüzünde geniş alanlarda doğal ve beşerî özellikler iç … Devamını oku

6 Şubat 2023 sabahı Kahramanmaraş’ta deprem olduğunda, arama kurtarma ekipleri saatler içinde bölgeye ulaştı. Peki bu hız nereden geliyor? Ekipler neden o gece zaten hazırdı, neden malzemeler depolarda bekliyordu, neden tahliye planları daha önceden çizilmişti? Cevap, Bütüncül Afet Yönetimi anlayışında yatıyor. Bu yazıda, bütüncül afet yönetiminin ne olduğunu, dört temel aşamasını, klasik yaklaşımdan farkını ve savunmasız gruplara … Devamını oku

2023 yılında dünya, Kahramanmaraş depremini, Libya sel felaketini, Kanada orman yangınlarını ve Rusya-Ukrayna savaşını aynı takvim yılında yaşadı. Peki bu olayların hepsi aynı tür afet mi? Hayır. Afet türleri, birbirinden çok farklı kökenlerden kaynaklanıyor ve bu farkı bilmek, doğru önlem almayı doğrudan etkiliyor. Bu yazıda, afetlerin nasıl sınıflandırıldığını, her türün somut örneklerini ve Türkiye’nin bu tablo … Devamını oku

Bir akarsu kıyısında yağmur sonrası su seviyesinin yükseldiğini görseniz, bunu sadece “tehlike” olarak mı adlandırırsınız? Peki o kıyıya ev kurulmuşsa, durum değişir mi? Afet Yönetimi, tam olarak bu sorunun cevabını arıyor; çünkü etkili bir yönetim, önce tehlikeyi, riski ve afeti birbirinden ayırt etmeyi gerektiriyor. Pek çok insan bu üç kelimeyi günlük dilde birbirinin yerine kullanıyor. Ancak … Devamını oku

Bilim insanları, otuz yıldır dünyanın gece çekilmiş uydu görüntülerini inceliyor. Bu görüntülerde bazı bölgeler ışıl ışıl parlarken, bazı geniş alanlar tamamen karanlıkta kalıyor. İlginç olan şu: bu ışık haritası, aslında bir ekonomi haritası. Çünkü büyüyen ekonomilerde zamanla daha fazla alan aydınlanırken, gelişmemiş bölgelerde karanlık devam ediyor. Ekonomik Faaliyetleri Etkileyen Coğrafi Faktörler konusu, tam olarak bu parıltının arkasındaki … Devamını oku

Bazı ülkeler vatandaşlarını daha fazla çocuk yapmaya teşvik ederken, bazı ülkeler tam tersini yapıyor. Bu çelişki size garip gelebilir. Ancak her ikisi de aynı amaca hizmet ediyor: ülkenin geleceğini güvence altına almak. Nüfus Politikalarıkonusu, tam olarak bu paradoksu açıklıyor. Bu yazıda, devletlerin nüfusu nasıl yönettiğini, hangi araçları kullandığını ve nüfus sorunlarıyla nüfus fırsatlarını nasıl dengelediğini ele … Devamını oku