2011 yılında Japonya’nın Töhoku kıyılarına çarpan tsunami, 2.000 kilometre kıyı şeridini yerle bir etti. Ama Japonya bu yıkımın ardından duraksadı ve hemen yeniden inşa etmeye başladı. Üstelik bu kez farklı inşa etti: daha akıllı, daha dirençli, daha hazırlıklı. Afete dirençli yaşam alanları kavramı, tam olarak bu anlayışı ifade ediyor. Bu yazıda, dirençli şehrin ne anlama geldiğini, OECD’nin … Devamını oku
2011 yılında Japonya’yı vuran Töhoku depremi, 9,1 büyüklüğüyle tarihin en şiddetli sarsıntılarından biriydi. Ardından gelen tsunami, 35-40 metre yüksekliğinde dalgalar oluşturdu. Ne var ki Japonya’nın onlarca yıl boyunca geliştirdiği erken uyarı sistemleri, depreme dayanıklı binalar ve halkın afet eğitimi, bu devasa felakette kayıpları mümkün olan en alt düzeyde tuttu. Afetlerle mücadelede iyi uygulama örnekleri, tam olarak bu … Devamını oku
İki ülkeyi düşünün. Birinde nüfusun yüzde ikisi tarımda çalışıyor. Diğerinde bu oran yüzde altmış. Bu tek veri, iki ülkenin gelişmişlik farkını neredeyse her şeyiyle anlatıyor. Ekonomik sektörler ve gelişmişlik arasındaki ilişki, tam olarak bu kadar güçlü. Bu yazıda, sektörel dağılımın gelişmişliği nasıl yansıttığını, ülke karşılaştırmalarını ve Türkiye’nin kendi dönüşüm hikâyesini ele alacağım. Sektörel Dağılım Gelişmişliği Nasıl Yansıtır? … Devamını oku
Bir çiftçi tarlasında domates yetiştiriyor. Bir fabrika bu domatesleri konserveye dönüştürüyor. Bir market bu konserveleri satıyor. Bir reklam ajansı ise bu markanın tanıtımını yapıyor. Bu dört iş birbirinden farklı, ama hepsi ekonominin bir parçası. Peki hangisi hangi sektörde yer alıyor? Ekonomik faaliyetlerin özellikleri konusu, tam da bu soruya cevap veriyor. Bu yazıda, ekonomik faaliyetlerin beş sektöre nasıl … Devamını oku
Zonguldak’a gittiğinizde kömürün izini her yerde görürsünüz. Bodrum’a gittiğinizde ise turizm şehrin her köşesine sinmiş durumdadır. Oxford’da üniversiteler şehrin ruhunu belirler. Peki bu farklılık nereden geliyor? Cevap, yerleşmelerin fonksiyonlarında yatıyor. Her yerleşmenin kuruluşunu sağlayan ekonomik, sosyal ve kültürel etkenler, o yerleşmenin fonksiyonlarını oluşturuyor. Bu yazıda, 10 fonksiyon türünü, örneklerini ve fonksiyonların zaman içinde nasıl değiştiğini ele alacağım. … Devamını oku
Yaklaşık 9.000 yıl önce Konya’nın güneyinde insanlar ilk kez kalıcı bir yere yerleşti. Çatalhöyük’te yüzlerce kerpiç ev yan yana dizildi. Duvarlar renkli fresklerle süslendi. Bu tablo, insanlığın mağaradan köye uzanan büyük sıçramasının somut kanıtı. Bugün ise aynı topraklar üzerinde milyonluk şehirler yükseliyor. Yerleşmelerin kuruluşu ve gelişimi, tam olarak bu uzun yolculuğun coğrafi analizini yapıyor. Bu yazıda, … Devamını oku
Kapadokya’da bir mağara evde uyumak, Kaçkar’da yayla müziği eşliğinde çay içmek ya da İsviçre’de dağların arasından geçen bir trende yolculuk yapmak… Bunların hepsi aslında tek bir sorunun cevabı: Yeryüzü şekilleri insan hayatını nasıl şekillendiriyor? Yeryüzü şekilleri ve beşerî faaliyetler arasındaki bu etkileşim, nüfus dağılışından ekonomiye, ulaşımdan kültüre kadar her alanda kendini gösteriyor. Bu yazıda, bu büyük etkileşimi … Devamını oku
Türkiye denince akla genellikle dağlar geliyor. Oysa bu dağların arasında, altında ve kıyılarında uzanan ovalar ve platolar, ülkemizin ekonomik ve demografik kalbini oluşturuyor. Çukurova’nın pamuk tarlaları, Konya Ovası’nın buğday denizleri, Erzurum’un serin yaylaları… Bunların hepsi, Türkiye’nin ovaları ve platoları konusunun somut yüzleri. Bu yazıda, bu düzlüklerin nasıl oluştuğunu, başlıcalarını ve insan yaşamına etkilerini ele alacağım. Ova Nedir, … Devamını oku
Bugün bastığınız toprak, milyonlarca yıl önce belki de Antarktika’nın yanındaydı. Himalayalar henüz yoktu. Akdeniz’in yerinde bambaşka bir okyanus uzanıyordu. Dinozorlar gezip tozuyordu. Tüm bu değişimi anlamlı dönemlere ayıran bilime jeoloji, bu dönemlere ise jeolojik zamanlar deniyor. Bu yazıda, Dünya’nın 4,5 milyar yıllık serüvenini dönem dönem ele alacağım. Jeolojik Zamanlar Nedir, Nasıl Belirlenir? Yaklaşık 4,5 milyar yaşında olan … Devamını oku
Norveç kıyılarındaki derin fiyortları, Kapadokya’nın peribacalarını ya da Çin’in kumul çöllerini düşündüğünüzde, bu farklı ve çarpıcı manzaraların hepsini yaratan ortak bir güç var: aşınım ve birikim süreçleri. Su, buz, rüzgâr ve canlılar, yeryüzünü milyonlarca yıl boyunca durmaksızın yontuyor. Bu yazıda, bu büyük şekillendirici güçlerin nasıl çalıştığını, hangi yer şekillerini oluşturduğunu ve Türkiye’deki örnekleri ele alacağım. Aşınma, … Devamını oku