Türkiye’de sanayinin kuruluş koşulları, başlıca sanayi kolları ve sanayi faaliyetlerinin dağılışı hakkındaki bilgilerinizi ölçün. Testte 10 özgün çoktan seçmeli soru, cevap anahtarı ve kısa çözümler yer almaktadır.
Test Soruları
1. Soru
Türkiye’de sanayi kuruluşlarının en fazla Marmara Bölgesi’nde toplanmasında;
I. ulaşım olanaklarının gelişmiş olması,
II. büyük bir tüketici pazarının bulunması,
III. sermaye birikiminin fazla olması,
IV. bütün sanayi ham maddelerinin bölgede üretilmesi
etkenlerinden hangileri rol oynamıştır?
A) I ve II
B) II ve IV
C) I, II ve III
D) I, III ve IV
E) I, II, III ve IV
2. Soru
Bir sanayi tesisinin limana yakın kurulması; ham madde ithalatını, ürünlerin dış pazarlara gönderilmesini ve taşıma maliyetlerinin azaltılmasını kolaylaştırmaktadır.
Buna göre aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin limanlara yakın kurulmasında bu koşulların etkisi daha belirgindir?
A) Un ve makarna sanayisi
B) Şeker sanayisi
C) Süt ürünleri sanayisi
D) Petrokimya sanayisi
E) Orman ürünleri sanayisi
3. Soru
Aşağıdaki sanayi kuruluşlarından hangisinin ham maddeye yakın kurulma zorunluluğu diğerlerine göre daha fazladır?
A) Elektronik eşya fabrikası
B) Şeker fabrikası
C) Otomobil fabrikası
D) Beyaz eşya fabrikası
E) Makine fabrikası
4. Soru
Türkiye’de organize sanayi bölgelerinin kurulmasının temel amaçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sanayi tesislerini planlı alanlarda toplamak ve ortak altyapı sağlamak
B) Bütün fabrikaları kıyı bölgelerine taşımak
C) Tarım alanlarını sanayi kullanımına açmak
D) Sanayi üretimini yalnız büyükşehirlere yönlendirmek
E) Ham madde ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmak
5. Soru
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de sanayinin dağılışını etkileyen beşerî faktörlerden biri değildir?
A) Pazar olanakları
B) Ulaşım ağı
C) İş gücü
D) Sermaye birikimi
E) Jeolojik yapı
6. Soru
Bir bölgede tarıma dayalı sanayi tesislerinin gelişmesi için aşağıdakilerden hangisinin bulunması öncelikle gereklidir?
A) Yıllık sıcaklık farkının yüksek olması
B) Maden çeşitliliğinin fazla olması
C) İşlenecek tarımsal ham maddenin düzenli biçimde sağlanması
D) Nüfus yoğunluğunun düşük olması
E) Arazinin tamamen dağlık olması
7. Soru
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Bursa — otomotiv sanayisi
B) İzmir — gıda ve petrokimya sanayisi
C) Gaziantep — dokuma ve gıda sanayisi
D) Rize — demir-çelik sanayisi
E) Karabük — demir-çelik sanayisi
8. Soru
Türkiye’de çimento fabrikalarının farklı bölgelerde kurulabilmesinde aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A) Üretimin yalnız limanlara bağlı olması
B) Ham maddesinin yaygın bulunması ve inşaat talebinin ülke geneline dağılması
C) Yalnız ithal ham madde kullanılması
D) Tesislerin tarım alanlarına bağımlı olması
E) Üretimin yalnız büyükşehirlerde tüketilmesi
9. Soru
Bir bölgede sanayinin gelişmesiyle aşağıdakilerden hangisinin doğrudan artması beklenir?
A) Sanayi ve hizmet sektörlerinde çalışan nüfusun
B) Tarımda çalışan nüfusun toplam nüfusa oranının
C) Doğal bitki örtüsünün kapladığı alanın
D) Kırsal yerleşmelerde nüfus kaybının tamamen sona ermesinin
E) Bütün yer altı kaynaklarının rezervinin
10. Soru
Sanayi faaliyetlerinin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için aşağıdaki uygulamalardan hangisi uygun değildir?
A) Atık suların arıtılması
B) Enerji verimliliğinin artırılması
C) Temiz üretim teknolojilerinin kullanılması
D) Sanayi tesislerinin çevresel etkilerinin denetlenmesi
E) Arıtılmamış atıkların akarsulara bırakılması
Cevap Anahtarı
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C | D | B | A | E | C | D | B | A | E |
Kısa Çözümler
1. Sorunun Çözümü
Marmara Bölgesi’nde gelişmiş ulaşım, geniş pazar ve sermaye birikimi sanayiyi destekler. Bütün sanayi ham maddelerinin bölgede üretilmesi söz konusu değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.
2. Sorunun Çözümü
Petrokimya tesisleri büyük miktarda ham madde taşır ve dış ticaret bağlantısına ihtiyaç duyar. Bu nedenle liman ve rafineri çevreleri önemli kuruluş yerleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.
3. Sorunun Çözümü
Şeker pancarı ağırdır, taşınması maliyetlidir ve hasattan sonra kısa sürede işlenmesi gerekir. Bu nedenle şeker fabrikaları üretim alanlarına yakın kurulur. Doğru cevap B seçeneğidir.
4. Sorunun Çözümü
Organize sanayi bölgeleri tesisleri planlı alanlarda toplar; yol, enerji, su ve atık yönetimi gibi ortak altyapı olanakları sağlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
5. Sorunun Çözümü
Jeolojik yapı doğal bir faktördür. Pazar, ulaşım, iş gücü ve sermaye ise sanayinin kuruluş yerini etkileyen beşerî faktörlerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.
6. Sorunun Çözümü
Tarıma dayalı sanayinin devamlılığı, işlenecek ürünün yeterli miktarda ve düzenli biçimde sağlanmasına bağlıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
7. Sorunun Çözümü
Rize çay sanayisiyle öne çıkar; Türkiye’nin başlıca demir-çelik merkezlerinden biri değildir. Karabük ise demir-çelik sanayisinin önemli merkezlerindendir. Doğru cevap D seçeneğidir.
8. Sorunun Çözümü
Çimento üretiminde kullanılan ham maddeler Türkiye’de yaygındır. İnşaat faaliyetlerinin ülke geneline dağılması da fabrikaların farklı bölgelerde kurulmasını destekler. Doğru cevap B seçeneğidir.
9. Sorunun Çözümü
Sanayi yatırımları doğrudan sanayi iş gücünü artırır; ulaşım, ticaret ve diğer hizmet kollarında da yeni istihdam oluşturur. Doğru cevap A seçeneğidir.
10. Sorunun Çözümü
Arıtılmamış sanayi atıklarının akarsulara bırakılması su kirliliğine ve ekosistem zararına yol açar. Bu uygulama çevresel etkileri azaltmaz. Doğru cevap E seçeneğidir.
Konuyu Tekrar Edin
Soruları çözerken zorlandığınız noktaları tekrar etmek için aşağıdaki içerikleri inceleyebilirsiniz: