Nüfus ve nüfus piramitleri testi 1; nüfusun yapısı, nüfus yoğunluğu, yaş grupları, bağımlılık oranı, doğal nüfus artışı ve demografik dönüşüm konularını kapsar. Beş seçenekli 10 özgün sorudan oluşan bu test, TYT Coğrafya konularını pekiştirmenize yardımcı olur.
Her soruda yalnızca bir doğru cevap vardır. Soruları tamamladıktan sonra sayfanın altındaki cevap anahtarından sonuçlarınızı kontrol edebilirsiniz.
1. Soru
Bir ülkenin nüfus piramidinde taban bölümünün son yıllarda daraldığı, orta yaş grubunun genişlediği ve yaşlı nüfus oranının giderek arttığı görülmektedir.
Bu ülke hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- Doğum oranları yükselmektedir.
- Ortalama yaşam süresi kısalmaktadır.
- Çocuk nüfusun toplam nüfus içindeki payı artmaktadır.
- Nüfus artış hızı azalmaktadır.
- Tarım sektöründe çalışanların oranı kesinlikle yükselmektedir.
2. Soru
Aşağıdaki tabloda beş bölgenin nüfusu ve yüzölçümü verilmiştir.
| Bölge | Nüfus | Yüzölçümü (km²) |
|---|---|---|
| I | 1.200.000 | 12.000 |
| II | 2.400.000 | 8.000 |
| III | 3.000.000 | 30.000 |
| IV | 900.000 | 3.000 |
| V | 1.500.000 | 25.000 |
Buna göre aritmetik nüfus yoğunluğu en fazla olan bölgeler hangileridir?
- Yalnız I
- Yalnız II
- II ve IV
- I ve III
- III ve V
3. Soru
Bir ülkede doğum ve ölüm oranlarının düşük, ortalama yaşam süresinin uzun ve doğal nüfus artış hızının çok az olduğu belirlenmiştir.
Bu ülke demografik dönüşüm sürecinin hangi aşamasındadır?
- Doğum ve ölüm oranlarının yüksek olduğu aşama
- Ölüm oranlarının hızla düştüğü aşama
- Doğum oranlarının düşmeye başladığı aşama
- Doğum ve ölüm oranlarının düşük olduğu aşama
- Salgın hastalıklar nedeniyle ölüm oranlarının arttığı aşama
4. Soru
Nüfusları eşit olan K ve L ülkelerinden K’de tarımsal nüfus yoğunluğu, L’ye göre daha fazladır.
Yalnızca bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
- K ülkesinin yüzölçümü daha küçüktür.
- K ülkesinde tarımla geçinen kişi başına düşen tarım alanı daha azdır.
- L ülkesinde sanayi üretimi daha fazladır.
- K ülkesinde toplam tarım alanı daha geniştir.
- L ülkesinin aritmetik nüfus yoğunluğu daha yüksektir.
5. Soru
Bir ülkenin nüfusunun %20’si 0-14, %65’i 15-64 ve %15’i 65 yaş üzerindedir.
Buna göre ülkenin toplam yaş bağımlılık oranı yaklaşık yüzde kaçtır?
- 35
- 44
- 54
- 65
- 80
6. Soru
Aşağıdakilerden hangisi nüfusun dağılışında doğal koşullardan çok beşerî ve ekonomik koşulların etkili olduğuna örnektir?
- Yüksek dağlık alanlarda nüfusun seyrek olması
- Kurak çöllerde yerleşmelerin vahalar çevresinde toplanması
- Sanayi tesislerinin yoğunlaştığı kentlerin hızlı göç alması
- Şiddetli kışların görüldüğü alanlarda nüfusun azalması
- Bataklık alanlarda yerleşmelerin sınırlı kalması
7. Soru
Bir ülkenin nüfus piramidinde 20-39 yaş grubundaki erkek nüfusun aynı yaş grubundaki kadın nüfustan belirgin biçimde fazla olduğu görülmektedir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- Bebek ölüm oranlarının yükselmesi
- Erkek iş gücü ağırlıklı dış göç alınması
- Doğum oranlarının hızla düşmesi
- Ortalama yaşam süresinin uzaması
- Yaşlı nüfusa yönelik hizmetlerin gelişmesi
8. Soru
Doğurganlık oranı uzun süredir yenilenme düzeyinin altında kalan ve yaşlı nüfus oranı artan bir ülkenin aşağıdaki politikalardan hangisini uygulaması daha beklenir?
- Çocuk sahibi olmayı teşvik etmesi
- Doğum izinlerini kısaltması
- Çocuk bakım desteklerini kaldırması
- Göçmen kabulünü tamamen durdurması
- Evlilik yaşını yükseltmeye çalışması
9. Soru
Nüfusu 5 milyon olan bir ülkede kaba doğum hızı binde 24, kaba ölüm hızı ise binde 8’dir. Göçlerin olmadığı kabul edilirse bu ülkedeki yıllık doğal nüfus artışı kaç kişidir?
- 40.000
- 60.000
- 80.000
- 120.000
- 160.000
10. Soru
X ülkesinin nüfus piramidi geniş tabanlı ve hızla daralan bir görünüme sahiptir. Y ülkesinin nüfus piramidinde ise taban dar, orta ve üst yaş gruplarının payı daha yüksektir.
Buna göre aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
- X ülkesinde yaşlı nüfus oranı daha yüksektir.
- Y ülkesinde doğum oranı daha yüksektir.
- X ülkesinde çocuk nüfus oranı daha yüksektir.
- Y ülkesinde nüfus artış hızı kesinlikle X’ten yüksektir.
- X ülkesinde ortalama yaşam süresi kesinlikle daha uzundur.
Cevap Anahtarı
1-D, 2-C, 3-D, 4-B, 5-C, 6-C, 7-B, 8-A, 9-C, 10-C
Kısa Çözümler
1. Sorunun Çözümü
Piramidin tabanının daralması, doğum oranlarının ve nüfus artış hızının azaldığını gösterir. Orta ve üst yaş gruplarının genişlemesi de nüfusun yaşlanma eğiliminde olduğunu düşündürür.
2. Sorunun Çözümü
Aritmetik nüfus yoğunluğu, nüfusun yüzölçümüne bölünmesiyle bulunur. II ve IV. bölgelerde bu değer kilometrekare başına 300 kişidir.
3. Sorunun Çözümü
Doğum ve ölüm oranlarının birlikte düşük olduğu ülkeler demografik dönüşümün ileri aşamasındadır. Bu ülkelerde nüfus artışı yavaşlar ve yaşlı nüfusun payı yükselir.
4. Sorunun Çözümü
Tarımsal nüfus yoğunluğu, tarımla uğraşan nüfusun tarım alanlarına bölünmesiyle hesaplanır. Değerin yüksek olması, tarımla geçinen kişi başına düşen tarım alanının daha az olduğunu gösterir.
5. Sorunun Çözümü
Bağımlı nüfus oranı %20 + %15 = %35’tir. Toplam yaş bağımlılık oranı, 35’in 65’e bölünüp 100 ile çarpılmasıyla yaklaşık %54 bulunur.
6. Sorunun Çözümü
Sanayi tesisleri iş olanakları oluşturur ve göç çeker. Bu nedenle sanayi kentlerindeki nüfus artışı beşerî ve ekonomik koşullarla açıklanır.
7. Sorunun Çözümü
Çalışma çağındaki erkek nüfusun belirgin biçimde fazla olması, ülkenin erkek iş gücü ağırlıklı göç aldığını gösterebilir.
8. Sorunun Çözümü
Düşük doğurganlık ve nüfusun yaşlanması, gelecekte iş gücünün azalmasına yol açabilir. Bu nedenle ülke çocuk sahibi olmayı destekleyen nüfus politikaları uygulayabilir.
9. Sorunun Çözümü
Doğal artış hızı binde 24 – binde 8 = binde 16’dır. 5.000.000 × 16 / 1000 işleminin sonucu 80.000 kişidir.
10. Sorunun Çözümü
Geniş taban, çocuk nüfus oranının ve doğumların yüksek olduğunu gösterir. Bu nedenle X ülkesinde çocuk nüfusun payı Y ülkesinden daha yüksektir.
Konuyu Tekrar Edin
Sorularda zorlandığınız noktaları tekrar etmek için Nüfusun Tarihsel Değişimi ve Geleceği ile Nüfus Politikaları konu anlatımlarını inceleyebilirsiniz.
