Bu günlük ders planı, 9. sınıf coğrafya dersinin ikinci haftası için hazırlanmıştır. Plan, Niçin Coğrafya Öğrenmeliyiz?konusunu kapsar ve iki ders saatine göre düzenlenmiştir.
Ders Planı Bilgileri
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Ders | Coğrafya |
| Sınıf | 9. sınıf |
| Hafta | 2. hafta |
| Süre | 40 + 40 dakika |
| Ünite/Tema | Coğrafyanın Doğası |
| Konu | Niçin Coğrafya Öğrenmeliyiz? |
| Öğrenme çıktısı | COĞ.9.1.2. Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme |
Süreç Bileşenleri
Öğrencinin:
- Mekânda gerçekleşen coğrafi olay, olgu veya konuyu belirlemesi,
- Coğrafi olay ile coğrafya öğrenmenin önemi arasındaki ilişkiyi açıklaması beklenir.
Beceriler ve Değerler
Sosyal ve duygusal öğrenme becerileri: Kendini tanıma, kendini düzenleme, öz yansıtma, iletişim, iş birliği ve sosyal farkındalık.
Değerler: Çalışkanlık, saygı, sorumluluk ve vatanseverlik.
Okuryazarlık becerileri: Bilgi okuryazarlığı ve görsel okuryazarlık.
Araç ve Gereçler
- Ders kitabı
- Dünya ve Türkiye haritaları
- Yazı tahtası
- Etkileşimli tahta
- Haber metinleri
- Fotoğraf ve uydu görüntüleri
- Çalışma kâğıdı
- Kalem ve defter
Birinci Ders Saati – 40 Dakika
Dikkat Çekme ve Ön Bilgileri Belirleme – 5 Dakika
Öğretmen, aynı gün içinde farklı şehirlerde yaşanan hava koşullarını gösteren fotoğraflar sunar. Bir şehirde kar yağarken başka bir şehirde insanların denize girebildiği örnekler kullanılabilir.
Öğrencilere şu soru yöneltilir:
Aynı ülkede farklı hava koşullarının yaşanmasının nedenlerini nasıl açıklayabiliriz?
Öğrencilerin cevaplarından hareketle coğrafi bilginin günlük yaşamı anlamlandırmadaki önemi vurgulanır.
Coğrafi Bilginin Günlük Yaşamdaki Yeri – 15 Dakika
İnsanların yaşamlarını sürdürmek ve çevrelerinde meydana gelen olayları anlamlandırmak için coğrafi bilgiye ihtiyaç duyduğu açıklanır.
Coğrafi bilgiden yararlanılan alanlara örnekler verilir:
- Hava durumuna göre günlük yaşamı planlama
- Tarım ürünü ve ekim zamanı belirleme
- Yerleşim alanı seçme
- Doğal afetlere karşı önlem alma
- Ulaşım güzergâhı oluşturma
- Su ve enerji kaynaklarını kullanma
- Çevre sorunlarını değerlendirme
Coğrafyanın yalnızca ülkeleri, şehirleri ve yer adlarını ezberlemekten oluşmadığı belirtilir.
Coğrafi Olayı Çözümleme Etkinliği – 15 Dakika
Öğrencilere yoğun yağış sonrasında meydana gelen bir sel olayına ait kısa haber metni veya görsel gösterilir.
Öğrencilerden şu sorulara cevap vermeleri istenir:
- Olay nerede meydana gelmiştir?
- Olayın oluşmasında hangi doğal koşullar etkili olmuştur?
- İnsan faaliyetleri olayın etkisini artırmış olabilir mi?
- Bu olay insanların yaşamını nasıl etkilemiştir?
- Coğrafi bilgi bu olayın zararlarını azaltmak için nasıl kullanılabilir?
Cevaplar sınıfça değerlendirilir. Bir olayın yalnızca meydana geldiği yere bakmanın yeterli olmadığı; neden, dağılış ve insan-çevre ilişkilerinin de incelenmesi gerektiği açıklanır.
Birinci Dersin Değerlendirilmesi – 5 Dakika
Öğrencilerden aşağıdaki cümleyi tamamlamaları istenir:
Coğrafi bilgi günlük yaşamda önemlidir; çünkü…
Öğrenciler cevaplarını sınıfla paylaşır.
İkinci Ders Saati – 40 Dakika
Önceki Dersi Hatırlama – 5 Dakika
İlk derste incelenen sel örneği hatırlatılır. Öğrencilerden olayın doğal ve beşerî nedenlerini ayrı ayrı ifade etmeleri istenir.
Mekânsal Düşünme – 10 Dakika
Mekânsal düşünmenin; olayların nerede gerçekleştiğini, neden o yerde görüldüğünü ve çevresindeki diğer unsurlarla nasıl ilişki kurduğunu değerlendirmek olduğu açıklanır.
Coğrafi bir olay incelenirken şu soruların kullanılabileceği belirtilir:
- Ne?
- Nerede?
- Ne zaman?
- Neden orada?
- Nasıl meydana geldi?
- İnsanları ve çevreyi nasıl etkiledi?
- Başka yerlerle nasıl bir ilişkisi var?
Bu soruların, coğrafi olayları yalnızca tanımak yerine çözümlemeyi sağladığı vurgulanır.
Coğrafya Neden Gereklidir? – 10 Dakika
Coğrafya öğrenmenin bireye ve topluma sağladığı katkılar açıklanır:
- Yaşanılan çevreyi tanıma
- Doğa ile insan arasındaki ilişkiyi kavrama
- Kaynakları bilinçli kullanma
- Afet risklerini değerlendirme
- Çevre sorunlarına çözüm geliştirme
- Farklı toplumları ve kültürleri tanıma
- Ülkenin coğrafi özelliklerini öğrenme
- Dünyadaki gelişmeleri doğru yorumlama
Coğrafi bilginin insanın yaşadığı mekâna karşı sorumluluk geliştirmesine katkı sağladığı belirtilir.
Grup Etkinliği – 10 Dakika
Öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Her gruba aşağıdaki olaylardan biri verilir:
- Kuraklık
- Orman yangını
- Hızlı kentleşme
- Göç
- Trafik yoğunluğu
- Su kaynaklarının azalması
Gruplardan olayla ilgili şu başlıkları doldurmaları istenir:
- Olayın gerçekleştiği mekân
- Olayın doğal veya beşerî nedenleri
- İnsan yaşamına etkileri
- Coğrafi bilginin çözüm üretmedeki katkısı
Her grup ulaştığı sonucu kısa biçimde sınıfa sunar.
Ölçme ve Değerlendirme – 5 Dakika
Öğrencilere şu sorular yöneltilir:
- Coğrafya öğrenmek günlük yaşamımızı nasıl kolaylaştırır?
- Mekânsal düşünme ne anlama gelir?
- Bir coğrafi olayı incelerken hangi sorular sorulabilir?
- Coğrafi bilgi afet zararlarının azaltılmasına nasıl katkı sağlar?
- Coğrafya öğrenmenin çevre bilincine katkısı nedir?
Farklılaştırma
Öğrenme desteğine ihtiyaç duyan öğrenciler için günlük yaşamdan seçilmiş görseller ve kısa eşleştirme etkinlikleri kullanılabilir. Öğrencilerden görsellerdeki coğrafi olayları ve bu olayların insan yaşamına etkilerini belirlemeleri istenebilir.
İleri düzeyde çalışan öğrencilerden yaşadıkları çevrede gözlemledikleri bir coğrafi sorunu seçmeleri ve sorunu mekânsal düşünme sorularıyla çözümlemeleri istenebilir.
Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
Konu iki ders saatinde işlenir. Ders sonunda öğrencilerin:
- Günlük yaşamda coğrafi bilgiye neden ihtiyaç duyulduğunu açıklaması,
- Mekânsal düşünmenin temel sorularını kullanması,
- Bir coğrafi olayın doğal ve beşerî boyutlarını belirlemesi,
- Coğrafya öğrenmenin bireye ve topluma katkılarını örneklerle açıklaması beklenir.
Uygulama sonrasında aksayan yönler ve yapılması gereken düzenlemeler öğretmen tarafından not edilir.