Bu site coğrafyaya gönül vermiş tüm arkadaşlara açıktır. Fotoğraflardan, sorulardan ve  her türlü bilgi ve belgeden  istediğiniz şekilde yararlanabilirsiniz herhangi bir telif ücreti sorulmaz. İsterseniz kaynakta göstermeyebilirisiniz.  Ancak teşekkür amacıyla bir e mail gönderirseniz sevinirim

Burhan ALTINOK

 
 
 
 

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ

FİZİKİ ÖZELLİKLERİ : Türkiye'nin en doğusunda yer almakta ve kapladığı alan bakımından en büyük bölgedir. Sınır bölgemiz olan Doğu Anadolu Bölgesi Gürcistan,Ermenistan,Azerbaycan ve İran ile komşudur. Bölge doğal ve beşeri özellikleri bakımından dört bölüme ayrılmaktadır .               

A) Yukarı Fırat Bölümü                                                                                                  

B) Yukarı - Murat Van Bölümü                                                                                        

C) Erzurum - Kars Bölümü                                                                                                

D) Hakkari Bölümü

     dağlar : Doğu Anadolu Bölgesi dağlık ve engebelik alanların oranı ile yükselti ortalaması bakımından Türkiye'de ilk sırada gelmektedir. Ortalama yüksekliği 2000 m civarındadır. birer volkan konisi olan dağların yüksekliği çoğu yerde 4 000 m hatta 5 000 m'yi geçmektedir.Doğu batı doğrultusunda uzanan dağlar üç sıra halinde uzanmaktadır.

Bölgenin kuzeyinde Köse,Kop ve Allahü Ekber dağları yer alır. bölgenin orta kesimlerinde   ise Orta Torosların uzantısı olan  Munzur ve Karasu - Aras sıradağları yer alır. Bölgenin Güneyinde Güney Doğu Toroslar yer alır. Bölgede ayrıca birçok sönmüş volkan yer alır. Bunlardan etrafa yayılmış olan lav akıntıları ve tüfler çok geniş yer kaplar . Doğu Anadolu'nun başlıca volkanları  Van Gölünün batısından başlayarak, adeta bir çizgi üzerinde sıralanmıştır. Bunların en ünlüleri Nemrut,Süphan,Tendürek ve Ağrıdır. Bunlardan Ağrı Türkiye'nin en yüksek dağıdır.

      akarsular ve göller : Doğu Anadolu bölgesinde yer alan akarsular dağlık ve engebelik alanlardan aktıkları için hızlı bir şekilde akmaktadırlar. Hidroelektrik enerji potansiyelleri yüksektir. Bu bölgede yer alan akarsular üzerinde birçok baraj bulunmaktadır. Bölgede yer alan belli akarsular : Aras , Kura , Karasu , Murat , Fırat , Dicle . bölgede iki tane kapalı havza bulunmaktadır. Aras - Kura ve Van gölü havzası kapalı havza oluşturmaktadır. Doğu Anadolu bölgesinde yer alan göller ; Van , Erçek , Nazik , Çıldır , Hazar , Akgöl , Nemrut , Haçlı ve Balık. Van gölü ülkemizin en büyük gölüdür. Göl üzerinde arabalı feribotlarla ulaşım yapılmaktadır.

     İKLİMİ ve BİTKİ ÖRTÜSÜ : Doğu Anadolu bölgesinde dağlık alanların fazla olması, dağların yüksekliklerinin fazla olması iklimi olumsuz yönde etkilemiştir. Bölgede karasal iklim özellikleri görülmektedir.Kışlar çok soğuk uzun ve karlı geçmektedir. Buna karşılık yazlar ise kısa ve deniz etkisinden uzak olduğu için oldukça sıcaktır. Ülkemizde en düşük sıcaklıklar Doğu Anadolu bölgesinde ölçülmüştür. Kış aylarında sıcaklık ortalaması - 130 C  yaz sıcaklık ortalaması 170 - 240 C arasında değişmektedir. Bölgede karasal iklim özelliklerinden dolayı yağışlar yaz aylarında daha fazladır. Malatya ve Iğdır gibi çukur alanlarda bozkırlar yer alır. Toros Dağları ile Karasu-Aras, ve Mercan Dağlarında yer yer gür meşe ormanlarına rastlanır. Sarıkamış ve çevresinde ise Sarıçam ormanları yer almaktadır.    

 

 

 

NÜFUS ve YERLEŞME : Doğu Anadolu bölgesi nüfus yoğunluğu ve miktarı bakımından en az olan bölgelerimizden biridir.  Ovalık alanlarda nüfus daha fazladır. Bölge çok eski bir yerleşim alanıdır.

      Ani kalesi          Van gölü

Bölge genelinde olumsuz iklim şartlarının görülmesi , buna bağlı olarak tarım alanlarının , tarımdan edilen verim düşüktür ve iş imkanlarının az olması . bu nedenlere bağlı olarak bölgede nüfus azdır. Doğu Anadolu Bölgesinde doğal nüfus artış hızı fazladır. Ancak Bölgeden özellikle Marmara Bölgesine doğru yoğun bir şekilde göç yaşanmaktadır.Doğu Anadolu bölgesinde dağlık alanların fazla olmasına bağlı olarak ortaya çıkan özellikler her geçen yıl bölgede nüfusun daha az olmasına yol açmaktadır.

TARIM VE HAYVANCILIK :Doğu Anadolu bölgesinde hakim ekonomik etkinlikleri tarımsal etkinlikler oluşturmaktadır.Bölgede fiziki şartların da uygun olmasından dolayı Büyükbaş hayvancılık yaygındır. Ülkemizde hayvancılığı en fazla geliştiği bölgelerden biridir .   Tarımsal ürünler ,bölge nüfusunun ihtiyacını ancak karşılamaktadır. Bölgede tarımdan elde edilen verim azdır , bu durumun ortaya çıkmasında etkili olan belli başlı faktörler şunlardır a)Dağlık alanlarda yükseltinin fazla olması   b) Kış aylarının uzun sürmesi  c) kış aylarında havanın çok soğuk olması  d) karlı gün sayısının uzun olması e) yaz aylarının geç gelmesi ve yazın kısa sürmesi . Bölge genelinde bölümlere göre yetiştirilen tarım ürünleri şunlardır ;

     Yukarı  Fırat Bölümü : Buğday,arpa,şekerpancarı,baklagil ve tütün

     Yukarı Murat - Van Bölümü : Şekerpancarı,baklagil , tütün, sebze ve meyve .

     Erzurum - Kars Bölümü : Arpa,şekerpancarı ,Pamuk(Iğdır)

     Hakkari Bölümü  : Ekim alanları çok az biraz tahıl tarımı yapılır.

MADENLER ve SANAYİ : Doğu Anadolu maden çeşitliliği ve maden rezervi bakımından Türkiye'nin en zengin bölgesidir. Ülkemizin elektrik üretiminin büyük bir bölümü bu bölgede yapılmaktadır. Akarsular üzerinde kurulu olan bir çok baraj gölü bulunmaktadır. Madenler bakımından durum böyle olmasına rağmen bölgede sanayi yatırımları yok denecek kadar azdır. Özellikle ulaşım probleminin yaşanması ,dağlık alanların oranı sanayi tesislerinin az olmasına yol açmıştır . Bölgedeki sanayi tesislerinin bölümlere göre dağılımı şu şekildedir;

     Yukarı Fırat Bölümü :Şeker,dokuma , sigara, ferro-krom,demir ve yem fabrikaları

     Yukarı Murat - Van Bölümü : Muş,Ağrı ve Erciş : Şeker fabrikası    Van : et kombinası

     Erzurum - Kars Bölümü : Kars: et kombinası, mandıralar     Erzurum : şeker fabrikası , ek kombinası, çimento fabrikası

     Hakkari Bölümü : Sanayi tesisi yoktur.

     Doğu Anadolu Bölgesinde çıkarılan madenlerin bölümlere göre dağılımı ise şu şekildedir ;

     Yukarı Fırat Bölümü : Divriği,Hekimhan : Demir            Guleman ve Palu : Krom        Elazığ,Ergani ve Maden :Bakır       Keban : kurşun Erzincan: Kayatuzu         Afşin ve Elbistan : Linyit   

     Yukarı Murat - Van Bölümü : Van gölünden soda üretimi yapılır.

     Erzurum - Kars Bölümü : Linyit

     Hakkari Bölümü :Önemli bir yer altı zenginliği yoktur. 

 

 

                                  

                             altinok54@gmail.com


Copyright © Design by 2007cografyadersi.com